معرفی شهرستان

شهرستان سرباز  با 11500 کیلومتر مربع وسعت در جنوب استان سیستان و بلوچستان واقع است که از شمال با سراوان و ایرانشهر و از طرف شرق باحدود 121 کیلومتر خشکی به کشور پاکستان ،از جنوب به شهرستان چابهار و از غرب به نیکشهر محدود می گردد .این شهرستان از سه شهر (راسک-سرباز- پیشین ) وچهار بخش (مرکزی -سرباز-پیشین -پارود)تشکیل شده و بیش از 195000 نفر جمعیت را در خود جای داده است که 28500 نفر ساکن در نقاط شهری و166500 نفر در نقاط روستایی زندگی میکنند آب و هوای متاثر از دریای چابهار دارای تابستان گرم و مرطوب و زمستان معتدل و مناسب میباشد. یکی از قدیمی ترین مناطق بزرگ استان سیستان وبلوچستان ومقرتمدنهای بزرگی درادوارمختلف بوده است .تنوع آب وهوایی درمنطقه باعث شده میوه های متنوع مانند خرما ،خربزه درختی، موز،کنار،انبه ،چیکو،گوواواوانواع مرکبات ازقبیل لیمو،پرتقال، نارنگی وغیره کاشت شود .سربازبه دلیل سرسبزبودن ووجود دره ورودخانه پرآب به طول 313کیلومتر، زیستگاه  انواع ماهیهاوتمساح پوزه کوتاه ایرانی است. معماری سنتی وپلکانی بافت روستایی خانه هایشان درگذراین مسیر خستگی راازتن مسافرمی زداید وآرامش وصف ناپذیری به او دست می دهد تزئینات خاصی با اشکال متنوع بر روی نمای خارجی خانه ها دیده می شود.وهمچنین دارای آثارمجموعه ها ومحوطه های تا ریخی زیادی شامل قلعه ها ،محوطه ها ، بافت ها وگورستانهای قدیمی است .    

نقشه شهرستان سرباز

مساحت:11500کیلومترمربع 

جمعیت: بالغ بر195هزارنفر 

تعدادشهر:3  تعداد بخش:4 

تعداد روستا و آبادی:750 

تعداد دهیاری:173 

صنعت و تجارت

شهرستان سرباز دارای پتانسیل های صنعتی و تجاری می باشد از جمله کارخانه سیمان تیس چابهار که متعلق به بخش خصوصی می باشد که براساس تصمیم سرمایه گذاران در استان سیستان و بلوچستان به فاصله 180 کیلومتری شهر چابهار در دست احداث است پس از بررسی در زمینه های فنی،اقتصادی و مالی طرح و با توجه به نکات زیر:

- نیاز کشور به سیمان پرتلند و ظرفیت محدود کارخانجات فعلی

- تقاضای فراوان صادرات

- امکانات معدنی موجود

- نیاز منطقه به یک واحد کارخانه سیمان

و همچنین وجود دانش فنی و تکنیکی و تخصصی ساخت کارخانجات مشابه در داخل، وزارت صنایع و معادن موافقت خود را با احداث این کارخانه اعلام نموده است شرکت سیمان تیس چابهار در مردادماه سال 1392 به صورت شرکت سهامی خاص و به منظور احداث کارخانه تولید سیمان خاکستری(پرتلند) تاسیس گردید

جهت کسب اطلاعات بیشتراینجا کلیک نمایید 


 از دیگر پتانسیل های شهرستان سرباز میتوان به کشتارگاه صنعتی کیمیا گوشت شهرستان اشاره نمود این واحد یکی از مجهزترین کشتارگاههای کشور به حساب می آید که با همت و سرمایه گذاری بخش خصوصی ایجاد شده است این کشتارگاه در زمینی به مساحت 27 هزار مترمربع در سال 1390 با سرمایه گذاری 200 میلیارد ریال راه اندازی شده است با کار و تلاش شبانه روزی و فعالیت خوب کارکنان، این کشتارگاه در بین 400 واحد در سال های 91 و 92 به عنوان واحد نمونه کشوری شناخته شده است جهت کسب اطلاعات بیشتر اینجاکلیلک نمایید

 

سیمای کشاورزی شهرستان

  • قریب به 85 درصد جمعیت شهرستان در بخش کشاورزی و دام فعالیت دارند و اقتصاد شهرستان مبتنی بر کشاورزی و دامپروری می باشد.

  • متوسط بارندگی سالیانه شهرستان 120-80 میلی متر می باشد که جزو مناطق خشک و نیمه خشک از نظر بارندگی ها قرار دارد.

  • سطح زیر کشت شهرستان 17500 هکتار می باشد که 9500 هکتار زیر کشت محصولات زراعی و 8000 هکتار زیر کشت انواع محصولات باغی قرار دارد .

  • تعداد چاه های کشاورزی 1137 حلقه می باشد که از این تعداد 555 حلقه چاه فاقد پروانه و 582 حلقه چاه دارای پروانه بهره برداری می باشند.

  • با توجه به استعدادهای دامی منطقه و وجود نژادهای بومی مقاوم و سازش یافته با شرایط محیطی زمینه بسیار مناسبی برای پرواربندی گوساله ، گوسفند ، بز و پرورش طیور بومی مهیا بوده و جمع کثیری از بهره برداران در این بخش فعال می باشد.

  • وجود کشتارگاه صنعتی و دو واحد صنعتی پرورش مرغ گوشتی در بخش پیشین شرایط و انگیزه لازم برای احداث دامداری های صنعتی و سنتی و همچنین کاشت علوفه ایجاد نموده است . همچنین در حال حاضر چهار واحد پرورش مرغ گوشتی دیگر در حال احداث می باشند که امید می رود با بهره برداری از این واحدها، نیاز گوشت سفید شهرستان مرتفع گردد.

  • شهرستان سرباز دارای شرایط چهار فصل و منحصر به فردی است که محصولات زراعی و باغی گرمسیری، نیمه گرمسیری و معتدله در این شهرستان قابلیت کشت دارند . آب و هوای این شهرستان گرم و نسبتاً مرطوب و زمستان معتدل بوده که مناسب کشت انواع درختان میوه گرمسیری و نیمه گرمسیری از جمله: انبه ،موز ،گواوا( زیتون محلی=جام)،کنار،چیکو، فالسا،جم، پاپایا(خربزه درختی)، آنونا( سیتاپل)،انگور،زیتون،انار، انواع مرکبات و نخیلات می باشد. همچنین در بعضی ارتفاعات شهرستان انواع درختان میوه مناطق معتدله از جمله : زردآلو ، هلو، سیب محلی، و... کشت میگردد که این تنوع کشت بدلیل دامنه گسترده اختلاف ارتفاع از سطح دریا (3000 متر در بخش پیشین و 1700 متر ارتفاعات گورناگ) می باشد .

  • بخش پیشین که همانند یک گلخانه طبیعی می باشد ، موجب عمل آوری محصولات خارج از فصل از جمله : پیاز ، هندوانه ، گردیده که بدلیل عرضه محصول به بازار در فصل زمستان که تقاضا بالا بوده و خلاء محصول در بازار احساس میشود، تنظیم بازار و کنترل قیمت ها بخش پیشین همانند یک گلخانه طبیعی شرایط بسیار مناسبی برای توسعه کشت محصولات زراعی خارج از فصل از قبیل هندوانه ، پیاز بادمجان ، فلفل ، بامیه و ... را دارد که در زمانی محصول به بازار عرضه میشود که میزان عرضه پایین و میزان تقاضا بالا و به تبع آن قیمت محصول بالا می باشد. لذا عرضه محصول به بازار در این برهه زمانی علاوه بر تعدیل و کنترل قیمت محصول در بازار درآمد مناسبی عاید بهره برداران می کند.

  • رودخانه سرباز به عنوان شاهرگ حیاتی شهرستان ، مهمترین منبع تأمین آب کشاورزی بوده و اراضی کشاورزی و آبادی ها در حاشیه رودخانه اصلی سرباز قرار گرفته اند و بدلیل اینکه جاده استراتژیک ایرانشهر ـ چابهار در حاشیه همین رودخانه واقع گردیده ، باغات میوه جات گرمسیری و نیمه گرمسیری منظره ای بدیع و دلفریب برای گردشگران و مسافران فراهم آورده است.

  • با راهبردهای تعیین شده از سوی مقام معظم رهبری باید به سمت استقلال اقتصادی حرکت کنیم تا آسیب‌پذیری ما درمقابل تشدید تحریم  کاهش یابد، چرا که فشارهای تحریم اقتصادی در سنوات گذشته نشان داد، دشمن از ضربه زدن به ایران اسلامی در هر عرصه‌ای که بتواند دریغ نخواهد کرد. بدون تردید برای اجرای مقاومت اقتصادی  و خنثی نمودن توطئه های دشمنان و کاهش اثرات تحریم ها و فشارهای اقتصادی ، بخش کشاورزی با تولید بیشتر محصولات کشاورزی و کاهش وابستگی به بیگانگان و نیل به خودکفایی جایگاه مهم و نقش بی بدیلی دارد،زیرا خودکفایی در بخش کشاورزی تاثیرپذیری از نوسانات ارزی را کم می‌کند و تورم را در جامعه به سیر نزولی سوق خواهد داد .

بیشتر از یک پنجم فرآورده های غذایی در کشورهای در حال توسعه به صورت ضایعات بر اثر فساد ناشی از عوامل گوناگون فیزیکی، شیمیایی و بیولوژی در مراحل کاشت، داشت و برداشت و پس از برداشت تا زمان توزیع و مصرف از بین می رود. به عقیده کارشناسان وصاحبنظران ، کشاورزی بعنوان محور توسعه اقتصادی ایران  که معادل یک چهارم تولید ناخالص ملی ، یک سوم نیروی اشتغال و همچنین تامین چهار پنجم نیاز غذائی کشور را به عهده دارد، بدون تردید با ایجاد صنایع تبدیلی در روستاها ، این صنایع از میزان بیکاری های دائمی و فصلی در مناطق روستایی می کاهد و به افزایش تولیدات روستایی، بهره وری، ایجاد فرصت های شغلی، تأمین نیازهای اساسی ، پیوند با دیگر بخش های اقتصادی و کاهش نابرابری های منطقه ای منجر خواهد شد. لذا اینگونه صنایع می تواند پیش نیاز استراتژی صنعتی شدن و تأمین کننده امنیت غذایی در کشور باشد.
در اقتصاد کشاورزی معاصر صنایع تبدیلی عامل مهمی در فرآوری محصولات کشاورزی می باشد. از یک سو ارزش افزوده محصولات اولیه بخش را ارتقا می دهد و از سوی دیگر محصولاتی به بازار ارایه می کند که با استفاده از تکنولوژی مدرن به دست آمده اند . بنابراین از نظر استمرار تولید و مولد بودن دارای ویژگی های مناسبی هستند. علاوه بر این از منابع موجود به نحو مطلوبی استفاده و کارایی و راندمان منابع در مقایسه با حالت قبل به نحو قابل توجهی افزایش می یابد . با تبدیل و فرآوری محصولات کشاورزی ضمن تولید مواد غذایی و سایر فراورده‌های با ارزش افزوده بالا، امکان نگهداری و حمل و نقل آسان آنها را فراهم می‌نماید.
 بیش از 85 درصد صنایع تبدیلی و تکمیلی مربوط به بخش کشاورزی را صنایع غذایی تشکیل می دهد . با توجه به آثار مستقیم و غیر مستقیم این صنایع از نظر تولید و اشتغال که در بخش کشاورزی برجای می‌گذارد، موجب رشد  و شکوفایی درسطح کلان اقتصاد می‌گردد.
کشورهای توسعه یافته همواره سیاست اقتصادی خود را بر مبنای تلفیق کشاورزی و صنعت استوار کرده اند. میزان تحقق پذیری پیوند زراعی - صنعتی درسطح ملی در حد قابل توجهی به رشد متوازن کشاورزی و صنعت و همبستگی متقابل آنها مربوط می شود.
ضرورت توسعه صنایع تبدیلی بخش کشاورزی بعنوان بخش اصلی صنایع روستائی در درجه اول ، موجب کاهش ضایعات شده و در مرحله بعد به افزایش و بهبود تولید تمامی فرآورده های کشاورزی کمک می کند و قادر است کالا را با بسته بندی مناسب و کاملا بهداشتی در اختیار مصرف کننده قرار دهد.
نزدیکی صنایع تبدیلی به محل تولید ،از میزان ضایعات می کاهد ، ضمن اینکه موجب حذف هزینه حمل ونقل و در نتیجه کاهش قیمت تمام شده فراورده های تولیدی نیز می گردد.

با توجه به میزان بالای ضایعات محصولات کشاورزی و همچنین ناکافی بودن توسعه صنایع پس از برداشت محصول در سال های گذشته، پتانسیل رشد و توسعه این صنعت بسیار بالاست.، علاوه بر این به منظور ایجاد افزایش ارزش افزوده در بخش کشاورزی خصوصاً برای جلب سرمایه گذاران در این بخش لازم است صنعت مذکور در کشور توسعه جدی پیدا نماید.

  • احداث منابع کوچک آبی بر روی رودخانه های فصلی علاوه بر کنترل سیلاب و کاهش خسارات به اراضی حاشیه رودخانه ها ، موجب تقویت سفره های زیر زمینی گردیده و آب مورد نیاز اراضی زراعی و باغی را تأمین می نماید.

  • احداث دیواره حفاظتی برای اراضی حاشیه رودخانه سرباز ، علاوه بر حفاظت از اراضی ، منابع آبی  از قبیل قنوات ، چاهکها ، کاریز ها و کانال های آبیاری را از گزند سیلاب های فصلی در امان نگاه می دارد.

  • اجرای روش های نوین آبیاری ، نویدبخش توسعه کشاورزی مکانیزه در شهرستان بوده و در سال جاری بدلیل حمایت های ویژه دولت از این بخش ( اجرای سیستم های نوین آبیاری  با مشارکت 15 درصد بهره بردار و 85 درصد بخش دولتی) با استقبال بی سابقه کشاورزان مواجه گردیده است که این مسئله موجب استفاده بهینه از منابع آب ، کاهش نیروی کارگری ، کاهش هزینه های تولید و استفاده حداکثری از اراضی کشاورزی می گردد .

  • وجود استخرهای چند منظوره کشاورزی و آب بندهای احداث شده در مناطق مختلف شهرستان، شرایط مناسبی برای پرورش ماهیان گرمابی فراهم آورده است که ماهیدار نمودن استخرها و آب بندها و سرمایه گذاری در این بخش باعث ایجاد اشتغال پایدار و افزایش تولید آبزیان می گردد.

  • شهرستان سرباز دارای قابلیت تولید سه مرحله برنج در سال می باشد که دو مرحله آن با کشت بذر و خزانه گیری صورت می پذیرد و مرحله سوم با رتون گیری از کاشت مرحله دوم بدست می آید که به مراتب کیفیت محصول بسیار بالاتر از دو مرحله قبل می شود. کشت برنج و شبدر در اراضی حاشیه ای رود خانه سرباز بطور تناوبی جهت استفاده بهینه از روان آب های سطحی و کاهش خسارات آفت ، بیماریها و علف های هرز حائز اهمیت می باشد.

  • کشت نخیلات از دیر باز در این شهرستان مرسوم بوده که جایگزین نمودن ارقام اقتصادی و تجاری به صورت نهال کشت بافتی و پاجوش در سال های اخیر توسعه یافته و باغات اقتصادی منظمی احداث گردیده است

  • با توجه به اصلاح الگوی کشت منطقه و توجه ویژه به محصولات استراتژیک ، کشت گندم در شهرستان افزایش چشمگیری در سالیان اخیر یافته است و رفته رفته کشت گندم به یکی از کشت های مهم و عمده شهرستان تبدیل می شود. به گونه ای که در سال جاری با اجرای سیاست های حمایتی 1800 هکتار از اراضی شهرستان به کشت گندم اختصاص یافته است.

  • کشت دانه های روغنی از جمله کلزا به منظور خود کفایی در تولید روغن نباتی در دستور کار جهاد کشاورزی قرار گرفته که در چند ساله اخیر و پس از کشت های آزمایشی و تحقیقاتی ، بدلیل سازگاری با منطقه و عملکرد مناسب در واحد سطح با استقبال کشاورزان پیشرو مواجه گردیده و هم اکنون یکی از محصولات زراعی مهم منطقه می باشد .

  • وجود نهالستان میوه های گرمسیری و نیمه گرمسیری و باغات مادری در بخش پیشین ، موجب تولید نهال های استاندارد و عاری از آفات و بیماریهای قرنطینه ای گردیده که علاوه بر تولید نهال مورد نیاز کشاورزان منطقه، به سایر شهرستانها و استانهای کشور صادر می گردد  که این امر موجب توسعه کشت محصولات گرمسیری و نیمه گرمسیری و احداث باغات منظم ، یک دست و اقتصادی گردیده است